AB ile müzakerelere bizimle başlayan Hırvatistan siyasi uzlaşıyı nasıl sağladı ?

Hirvatistan'in AB Basmuzakerecisi Vladimir Drobnjak ile birlikte Ä°stanbul'da

GeçtiÄŸimiz hafta 12 Ekim 2011′de AB GeniÅŸleme Strateji Belgesi ve Ä°lerleme Raporu’nu açıkladı. O gün Türkiye baÅŸta temel hak ve özgürlükler alanı olmak üzere bir çok konuda geçen yılki rapora göre çok daha sert eleÅŸtirilirken ve bir çok baÅŸlık bloke edilmiÅŸken Hırvatistan’ın AB üyeliÄŸi müzakereleri tamamlamasının ardından, kesinleÅŸiyordu.
Hırvatistan AB ile üyelik müzakerelerine 3 Ekim 2005′te yapılan AB zirvesinde Türkiye ile birlikte baÅŸladı. Hırvatistan nasıl olmuÅŸtu da üyelik sürecinde bizde olduÄŸu gibi reformları kamuoyunda bölünme yaÅŸamadan tamamlamış ve ülke içinde uzlaşıyı saÄŸlamıştı ?
Siyasi uzlaÅŸma konusunda Hırvatistan örneÄŸini ilk olarak gündeme taşıyan kiÅŸi olarak ülkemizde de benzer bir modelin uygulanması için bu konuyu çeÅŸitli platformlarda dile getirdim ve yazdım daha önce. Son olarak Hürriyet Gazetesi Köşe Yazarı Yalçın DoÄŸan’a Ä°lerleme Raporu’nun açıklandığı gün ilerleme raporu ile ilgili deÄŸerlendirmelerimi almak için aradığında Hırvatistan örneÄŸini ayrıntılarıyla anlatmıştım. Kendisi de 14 Ekim 2011 tarihli yazısında aktardığım bu bilgilere yer vermiÅŸ. Yazıyı ÅŸu linkte okuyabilirsiniz: http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/18981488.asp

GeçtiÄŸimiz yıl Ulusal Kanal’da katıldığım Ekonomi Gündemi programında Çetin Ãœnsalan’ın AB süreci üzerine sorularını yanıtlarken bu örneÄŸi özellikle vurgulamış ve izleyenlerden bu konuda çokça geri dönüş almıştım. Programın ilgili bölümünün linkini de sizlerle aÅŸağıda paylaşıyorum.

AB müzakereleri paydaşlar arası uzlaşı ve toplumsal bir seferberlik sağlanarak yürütülebilecek bir süreç. AB politikaları alanında önplana çıkan siyasetçilerin uzlaştırıcı rolleri olması ve iç siyasetin sert söylemlerinden uzak durmaları önemli. Bu sebeple bir çok ülke müzakere sürecinde bu profile en yakın profildeki, akil bir siyasetçiyi seçtiği görülüyor.

Hırvatistan’ın yaptığı gibi 3 Ekim 2005′ten evvel ya da hemen sonrasında AB sürecimizi ciddiyetle ele alacak, yönetecek ve gerekli yetkilere haiz bir ulusal komite kurabilmiÅŸ olsaydık bugün AB üyelik müzakerelerinin de ötesinde yurttaÅŸlarımıza çok daha iyi yaÅŸam koÅŸulları getirebilmiÅŸ olacaktık.

Hırvatistan kurduÄŸu bu “Ulusal Komite” yi Mart 2005′te bir Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi yaparak gerçekleÅŸtirdi. Akademisyenlerden bürokratlara, siyasetçilerden sivil toplum temsilcilerine geniÅŸ tabanlı bir komite oluÅŸturup AB BaÅŸmüzakerecisi’ni de bu komitenin daimi üyesi yaptılar. AB sürecine dair her bilgi ve belge bu komiteden geçirildi. Partilerüstü bir süreç vurgusunun yerini bulabilmesi için komitenin baÅŸkanlığını daima muhalefet partilerinden bir siyasetçinin yapması kuralı getirildi. Önce muhalefet partilerinden sosyal demokrat bir siyasetçinin ardından da liberal bir siyasetçinin baÅŸkanlığında çalışmalar yürütüldü.

AB’nin her yıl Ä°stanbul’da düzenlediÄŸi BoÄŸaziçi Konferansı’nda Hırvatistan’ın AB BaÅŸmüzakerecisi Vladimir Drobnjak ile bu konuları ve kurdukları sistemin ayrıntılarını program dahilinde düzenlenen boÄŸaza nazır bir akÅŸam yemeÄŸinde enine boyuna konuÅŸmuÅŸtuk. Hırvatistan’ın BaÅŸmüzakerecisi bu önemli etkinliÄŸin tamamına katıldı ve o akÅŸam yemeÄŸindeki sohbetimizde Türkiye üzerine pek çok soru da sordu. KeÅŸke ülkemizin BaÅŸmüzakerecisi de yılda bir düzenlenen enine boyuna AB sürecini ele alan bu programın tamamına katılıp baÅŸka ülkelerin müzakere deneyimleri üzerine kendi sorularına yanıtlar arasaydı.

Bugün Türkiye’de AB üyelik müzakerelerine olan kamuoyu desteÄŸinin 2005′ten bu yana ne kadar düşmüş olduÄŸunu, ilerleme raporlarında 2005′ten bu yana giderek artan eleÅŸtirel tonu, ülkemizin her müzakere baÅŸlığına dair AB’ye sunduÄŸu resmi müzakere poziyon belgelerinin diÄŸer aday ülkelerden farklı olarak meclisle ve kamuoyuyla paylaşılmadığını düşündüğümüzde AB hedefi ve müzakereler üzerine toplumsal uzlaşı ortamının zarar görmesinin ülkemize nasıl zarar verdiÄŸini görebiliyoruz.

Umarım yurttaÅŸ odaklı bir dış politika anlayışı hızla hayata geçirilebilir ve deÄŸiÅŸen küresel düzende Türkiye’nin ulusal çıkarlarının en iyi korunacağı politikalar uygulanabilir. Bunun bir parçası olarak da AB üyelik müzakerelerimizin AB’nin kendi iç çeliÅŸkilerini de göz önüne alıp, deÄŸerlendiren bir anlayışla yönetileceÄŸini görmek dileÄŸiyle.

Kader